Sedimentaire innovatie

(Gastbijdrage aan het Online Trendrapport 2015 van Wijs.be)

Wordt 2015 het jaar van de grote doorbraak? Van de Facebook-vervanger? Van ‘iBeacons everywhere’? En worden de warme ‘pistolets’ op zondagochtend per drone aan huis gebracht? Of wordt het zo’n jaar als het vorige, met meer horten dan stoten als het op baanbrekende innovatie aankomt?

In 2014 spatte de korte-termijndroom van Virgin Galactic om rijke toeristen in de ruimte te brengen -helaas letterlijk- uit elkaar. Maar ook die van taxi-vrijbuiter Uber in Brussel en tal van andere Europese steden. Facebook-challenger ello lijkt het na een steekvlammetje niet te gaan redden. Zelfs de nieuwe waarheden staan onder druk: elektrische wagens blijken op het vlak van (primair) fijn stof helemaal niet beter te doen dan moderne wagens met fossiele brandstoffen.
En meer dan ooit leken onze big data vooral onderhevig aan big theft, privacyrisico’s en hacking.
Bhaalu zal ik persoonlijk ook missen, ik was een tevreden gebruiker van dit nieuwe concept, legaal of niet.

Is het vandaag dan onmogelijk geworden om nog baanbrekend te innoveren, zonder belangengroepen, legertjes advocaten, of de wetten van de fysica (en die van de economie) keihard tegen te komen?
Het ligt eraan hoe je ‘baanbrekend’ wil meten. Als je verwacht dat creativiteit en durven direct uitmonden in succesvolle consumentenproducten en snel commercialiseerbare technologie, dan meet je volgens mij verkeerd. Als we een goed idee na de eerste mislukte lancering of een juridisch verbod al afschrijven voor de toekomst, dan negeren we onze eigen menselijke geschiedenis.

Ik geloof niet zo in ‘De Grote Doorbraak’. Innovatie is eerder een soort ‘sedimentair’ proces: elke poging -geslaagd of niet- laat een nieuw laagje inzicht, technologie en ambitie achter. Waar de volgende slimme uitvinder op zal bouwen, en weer andere oplossingen zoeken. Create. Kill. Repeat.

Ik bedoel het niet cynisch als ik zeg dat we in 2014 al veel nuttig leergeld betaald hebben.

Dankzij Uber zullen taxicentrales nooit meer hetzelfde zijn, of ze het nu willen of niet, en of het in die stad nu mag of niet. Want waar het wettelijk geregeld is passen de klassieke taxibedrijven zich luid vloekend aan, en lanceren ze nu eigen mobiele initiatieven. Op plaatsen waar de status van Uber nog onzeker is zie je taxicentrales hier en daar al anticiperen op het gevaar met gelijkaardige apps.

Bhaalu heeft er mee voor gezorgd dat tv-zenders en mediabedrijven nu zelf nieuwe manieren van kijken aanbieden (zie: Stievie, en alle tv-programma’s van VTM gratis op het web), daarbij tegelijk worstelend met een falend verdienmodel én de druk van de consument die wil kijken wat, waar en wanneer hij wil.

Voor die ondernemers die risico nemen met een start-up is het dubbel zuur als zij met het zwaard van Dame Justitia uit de markt gehouden worden en de ‘oude’ spelers hun innovatie onder druk zelf invoeren. Daar moeten echt oplossingen voor bedacht worden.
Maar kan je altijd zeggen dat de consument hier ook verloren heeft? Als het andere uitvinders op termijn afschrikt zeker wel, maar je kan niet negeren dat de innovatie via een omweg vaak toch z’n weg heeft gevonden naar de markt.

‘Necessity is the mother of invention’

Een cliché als een huis. Maar dat huis van jou zou er niet staan zonder de rupsbanden onder de graafmachine. En waar komt die rupsband vandaan? In dit herdenkingsjaar van ‘De Grooten Oorlog’ kan je er niet omheen: precies 100 jaar geleden stonden militaire voertuigen en grof geschut hopeloos vast in de modder. Iemand vond een oplossing uit. En uiteindelijk de tank.

Je kan moeilijk actief pleiten voor gewapende conflicten als motor van innovatie, daarvoor is oorlog gewoonweg te gruwelijk, maar het is wel een gegeven: zoveel van onze dagelijkse gebruiksvoorwerpen en technieken zijn ontstaan als oplossing voor een militaire hoofdbreker.

Als kind van de uitlopers van de Koude Oorlog kijk ik niet met plezier naar het slechte theaterstuk dat wordt opgevoerd door Rusland in en rond Oekraïne. Het Ijzeren Gordijn leverde weliswaar spannendere James Bond films op, maar verder weinig vreugde. Je kan er tegelijk niet omheen dat de miniaturisatie van elektronica -en vooral audio-visueel materiaal- ook een sterke boost heeft gekregen door de bloeiende wederzijdse spionage van Oost en West. Je kan zelf de test doen: al dat James Bond spul, dat bestaat gewoon vandaag! Voor zover je smartphone de meeste van die functies al niet gewoon vervuld.
De kleine cynicus in mij ziet dus wel al een hoop nieuwe gadgets op ons afkomen.

Richard Branson moet ook niet wanhopen. Voor we ons konden verblijden in de anti-aanbaklaag van de Tefal-pan – integraal te danken aan de space age – zijn ettelijke proefraketten en helaas ook flink wat astronauten in vlammen opgegaan. We denken iets makkelijker terug aan de maanlanding en de geslaagde Space Shuttle-vluchten maar het percentage van ruimtemissies met een slechte afloop ligt echt een pak hoger dan 0%.

Kortom, er is echt geen reden tot pessimisme. Ook in 2015 zullen we in kleine en vaak onzichtbare stapjes ‘van de nood een deugd maken’. Voor heel wat vraagstukken is de juiste oplossing immers nog lang niet gevonden: alleen al de klimaatproblemen en de zoektocht naar duurzame energie zullen wetenschappers én ondernemers blijven drijven in hun ambitie naar roem, geld, en meestal beide.

Je zit nog steeds op je honger, want deze tekst heeft nog geen enkele doorbraak aangekondigd voor 2015? Wel, Google Glass wordt echt geen massaproduct, maar straks draagt een topchirurg een tien keer zo dure professionele versie in de operatiekamer. Je bestelling bij Amazon wordt nog steeds niet geleverd per drone (de buurman zit immers al maandenlang op zijn terras met het jachtgeweer in de aanslag) maar journalisten en cameramensen zullen steeds minder vaak hun leven moeten wagen om wantoestanden in beeld te kunnen brengen.

Een nieuw massaproduct, zeg je?
Wel, in de jaren ’60 wist iedereen wat een computer was, tenminste conceptueel. Want niemand had er thuis één staan.
Vandaag weet iedereen wat een Tesla is. En een enkeling heeft er vandaag zelfs al één. Ook de BMW i8 spreekt tot de verbeelding.

Laten we het innovatieve succes van het jaar 2015 dus maar eens afmeten aan het aantal elektrische automodellen dat te koop zal zijn in de Benelux binnen 12 maanden, vergeleken met vandaag.
Ik geloof dat we dan een bescheiden flesje bubbels open zullen kunnen maken.

En die skihelm met ingebouwde ‘HUD’ (heads-up display) waarmee ik tegelijkertijd skiliften kan zien staan achter een berg en warme chocolademelk kan laten klaarzetten in de dichtstbijzijnde chalet met een gesproken opdracht aan Siri: die komt er heus wel een keer.

Advertenties

Sociaal digitaal van het eerste uur. Marketing/communicatie- en mensenleider met een hart. Altijd zoekend naar waarde(n).

Geplaatst in digital

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: